Blokada rachunku bankowego – wstrzymanie transakcji

Czym jest blokada rachunku bankowego? 

Blokada rachunku bankowego oraz wstrzymanie transakcji służą do tymczasowego ograniczenia możliwości dysponowaniem i korzystaniem z wartości zgromadzonych na rachunku w przypadku podejrzenia, że środki mają związek z określonymi przestępstwami.

Różne organy państwowe dysponują różnymi trybami blokad, wszystkie jednak mają ten sam cel o którym mowa powyżej. 

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) dokonuje blokady na podstawie przepisu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – w praktyce najczęściej w oparciu o uzasadnienie podejrzenia przestępstwa prania pieniędzy,

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) w osobie przewodniczącego na mocy ustawy Nadzór nad rynkiem kapitałowym posiada uprawnienie do żądania dokonania blokady rachunku (także maklerskiego) w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstw przede wszystkim podejrzenia, że transakcje mogą mieć związek z popełnieniem przestępstw nieuprawnionego wykorzystania informacji poufnej, nieuprawnionego udzielania rekomendacji lub nakłaniania do transakcji na instrumentach finansowych i przestępstwa manipulacji instrumentami finansowymi (art. 183 o obrocie instrumentami finansowymi).

Bank lub SKOK może z własnej inicjatywy dokonać blokady rachunku jeśli nabierze podejrzenia, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pochodzą lub mają związek z przestępstwem skarbowym lub przestępstwem innym niż przestępstwo, prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Typowanie podejrzeń jest umożliwione przez działanie algorytmów zaprogramowanych w taki sposób, żeby selekcjonować konkretne działania podmiotów, które mogą świadczyć, o tym, że pieniądze tam zgromadzone pochodzą z przestępstwa.

W każdym z tych przypadków o ostatecznym istnieniu blokady środków nie decyduje Bank lub instytucja wnioskująca o zastosowanie blokady do banku. O zastosowaniu każdej z blokad środków na określony czas, zależnie od tego z czyjej inicjatywy ona nastąpiła (48, 72 lub 96 godzin) jest informowany prokurator, który ostatecznie zatwierdza blokadę i decyduje o jej stosowaniu na dłuższy czas.

Blokada Środków na Rachunku Bankowym przez Szefa KAS: Co Musisz Wiedzieć o Procedurze STIR?

Samodzielnie o blokadzie rachunku może zadecydować Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który blokuje środki na rachunku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Blokada ta jest nazywaną blokadą STIR – ma na celu przeciwdziałaniu wykorzystywania sektora bankowego do wyłudzeń skarbowych. STIR to System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej, czyli zespół algorytmów analizujących dane finansowe dotyczące przedsiębiorców posiadane przez podmioty prowadzące ich rachunki – banki oraz SKOKi.

O każdym z rodzaju blokady posiadacz rachunku bankowego najczęściej dowiaduje się nie z oficjalnej informacji, pisma organu czy prokuratury – ale po zalogowaniu się na swój rachunek maklerski lub bankowy. 

Najbardziej odpowiednim do takiej sytuacji działaniem jest uzyskanie informacji – na wniosek którego z organów oraz wg jakiego trybu nałożona została blokada. Jest to informacja na tyle kluczowa, że determinuje dalsze działania, które powinny skupić się na wykazywaniu transparentności działania osoby/podmiotu do którego należy rachunek. W zależności od trybu blokady, różne będą informacje które należało będzie zgromadzić i odpowiednio przedstawić.

Jak Reagować na Blokadę Rachunku przez GIIF i KAS: Kluczowe Kroki i Dokumentacja

W przypadku powiadomienia przez GIIF prokuratora i zastosowaniu przez ten organ ścigania blokady – właściwą reakcją będzie zgromadzenie przez dysponenta rachunku dokumentacji potwierdzającej transparentny charakter dokonywanych na rachunku transakcji, powiązania tych transakcji z prowadzeniem działalności gospodarczej. Działania blokady dokonanej przez KAS jest także związana z badaniem realności legalnego obrotu gospodarczego, jednakże często odnosi się do kwestii stricte poprawności w rozliczeniach podatkowych, co częściowo może wpływać na zakres materiałów koniecznych do zgromadzenia.

W każdym przypadku istotny jest czas reakcji – doręczenie postanowienia o zastosowaniu blokady otwiera bieg terminu do zaskarżenia decyzji. Doświadczenie pokazuje, że zgromadzenie dokumentacji obejmującej często miesiące lub lata działalności zajmuje drogi w takich momentach czas. Zgromadzenie dokumentacji to także dopiero pierwsza część działań, drugą jest sformułowanie odpowiednich argumentów i zarzutów na działanie organu.